Spuścizna Janusza Kowalskiego w zbiorach Muzeum
Dzięki woli rodziny zmarłego Janusza Kowalskiego, Muzeum Piśmiennictwa i Muzyki Kaszubsko-Pomorskiej w Wejherowie wzbogaciło się o jego niezwykle cenną spuściznę intelektualną.
Janusz Kowalski urodził się w 1925 r. w Zamościu. Tuż przed zakończeniem II wojny światowej wraz z rodzicami przybył do Gdańska. Podczas studiów na warszawskiej i gdańskiej politechnice zdobył gruntowną wiedzę z zakresu architektury i urbanistyki. W 1962 r. obronił rozprawę doktorską, a wkrótce potem został pracownikiem naukowym Politechniki Gdańskiej, na której wykładał architekturę, urbanistykę i planowanie regionalne. Choć zajęcia na gdańskiej uczelni oraz wychowanie godnych następców pochłaniały go bez reszty, znajdował również czas na działalność kulturalną i publicystyczną na rzecz Pomorza i Kaszub. Swoje teksty publikował w takich czasopismach jak „Politechnik”, „Głos Politechniki Gdańskiej”, „Dziennik Bałtycki”, „Głos Wybrzeża”, „Pomerania”, na łamach których poruszał m. in. kwestie związane z sytuacją w Zrzeszeniu Kaszubsko-Pomorskim. Nie bał się również opisywać spraw związanych z powojenną dyskryminacją kaszubskiej społeczności.
To Janusz Kowalski zainicjował i organizował trwające nieprzerwanie od 1986 r. Kaszubskie Spływy Kajakowe „Śladami Remusa”. To również on jako pierwszy otwarcie domagał się utworzenia gdańskiego uniwersytetu. Za swą wieloletnią pracę na rzecz krzewienia kultury regionu został odznaczony Krzyżem Kawalerskim Orderu Odrodzenia Polski, Medalem im. Antoniego Abrahama i Medalem Stolema.
Przekazane zbiory to przede wszystkim rękopisy, maszynopisy, legitymacje, dyplomy oraz korespondencja Janusza Kowalskiego. Jak już wspomniano teksty gdańskiego inżyniera traktują o sytuacji społecznej, gospodarczej i kulturalnej na Kaszubach w drugiej połowie XX wieku. Wiele też pisał na temat rozwiązań architektonicznych i urbanistycznych Gdańska i okolic. Były to bardzo cenne i trafne uwagi, z których władze miasta często korzystały. Wśród przekazanych zbiorów znajdują się również medale i odznaczenia za udział w Kaszubskich Spływach Kajakowych „Śladami Remusa” z lat 1986–2016, które Janusz Kowalski sam zaprojektował.
Staraniem wejherowskiego muzeum spuścizna Janusza Kowalskiego zostanie opracowana i udostępniona zainteresowanym badaczom regionu.
Tekst i Fot. M. H.